در شرایطی که صنعت برق کشور با چالش‌های فزاینده ناشی از رشد مصرف، محدودیت منابع و ضرورت ارتقای بهره‌وری روبه‌روست، نقش نیروگاه‌های بزرگ در تضمین پایداری شبکه بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در همین راستا، شرکت تولید نیروی برق خلیج فارس به‌عنوان یکی از زیرمجموعه‌های کلیدی هلدینگ تدکو، با تکیه بر ظرفیت‌های فنی و نیروی انسانی متخصص، مأموریت تولید برق پایدار در جنوب کشور را بر عهده دارد. در گفت‌وگوی پیش‌رو، دکتر مسعود دیرباز، مدیرعامل این شرکت، از وضعیت تولید، پروژه‌های توسعه‌ای، چالش‌های اقلیمی و چشم‌انداز آینده صنعت برق سخن گفته است.
لطفا در ابتدا یک معرفی کوتاه از شرکت تولید نیروی برق خلیج فارس و دامنه فعالیت‌های اون بفرمایید.
شرکت تولید نیروی برق خلیج فارس بزرگترین شرکت زیر مجموعه هلدینگ تدکو و زیر مجموعه شرکت سرمایه گذاری تأمین اجتماعی هست که مأموریت این شرکت تولید برق مستمر و پایدار با بهره‌گیری از نیروگاه خلیج فارس واقع در استان هرمزگان است. این نیروگاه مشتمل بر 6 واحد تولید برق مجزا در قالب توربینهای ALSTOM GT13E2 هستند و در حال حاضر از پیشرفته ترین توربینهای گازی نصب شده در کشور می‌باشند. نیروگاه خلیج فارس هم‌اکنون با ظرفیت تولید 990 مگاوات، یک‌سوم برق استان هرمزگان و بیش از 2 درصد برق مورد نیاز شبکه سراسری کشور را تأمین می‌کند. ما در سال گذشته (1404) با تولید بیش از 5 میلیون مگاوات‌ساعت انرژی، رتبه اول استان هرمزگان در تولید برق را کسب و نقشی کلیدی در تأمین برق پایدار کشور ایفا کردیم. اجرای برنامه‌های پایش فنی، کنترل مستمر عملکرد تجهیزات و نظارت دقیق بر روند بهرهبرداری از واحدهای تولیدی، از جمله اقداماتی است که به پایداری تولید در این نیروگاه کمک کرده است. این اقدامات باعث شده است واحدهای نیروگاه در شرایط مطلوب عملیاتی باقی بمانند و بتوانند با آمادگی کامل در مدار تولید قرار داشته باشند.
به طور کلی دامنه فعالیت این شرکت در سه بخش کلی سیاست گذاری می‌شود و این سه بخش عبارتند از: بهرهبرداری مطمئن به منظور تولید برق مستمر و پایدار؛ انجام تعمیرات پیشگیرانه و تعمیرات اساسی واحدهای تولید برق؛ توسعه تولید برق، که در هر بخش ریز فعالیت‌های بسیاری تعیین شده و بصورت مداوم توسط این شرکت راهبری و پایش می‌شوند.
مهم‌ترین پروژه‌هایی که هم‌اکنون در دست اجرا یا در دست اقدام دارید چیست؟
پروژه های در دست اقدام این شرکت در حال حاضر در بخش تعمیرات اساسی، ادامه تعمیرات واحد نیروگاهی شماره 2 است. ما برای تأمین پایدار برق در ایام اوج مصرف، عملیات تعمیرات اساسی (اورهال) نیروگاه گازی خلیج فارس را آغاز کرده‌ایم. این اقدام پیشگیرانه با هدف ارتقای آمادگی عملیاتی، افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات و کاهش ریسک خاموشی‌ها در تابستان ۱۴۰۵ در حال اجراست. در چارچوب این پروژه، تجهیزات حیاتی نیروگاه از جمله توربین‌ها، ژنراتورها و سامانه‌های جانبی (اگزیلاری) به‌طور کامل دمونتاژ، سرویس و بازسازی می‌شوند. قطعات مسیر داغ توربین که در دمای حدود ۱۱۰۰ درجه سانتی‌گراد فعالیت می‌کنند و باید حداقل ۲۴ هزار ساعت عملکرد مداوم داشته باشند، با دقت بالا بررسی و در صورت نیاز تعویض می‌شوند. ارزیابی و تصمیم‌گیری درباره تعویض یا استفاده مجدد از قطعات مسیر داغ، از حساس‌ترین بخش‌های این فرآیند است که با هدف حفظ حداکثر قابلیت اطمینان و رعایت اصول اقتصادی، با دقت و تحلیل کارشناسی انجام می‌شود.
برنامه ریزی و تدوین انجام اقدامات اولیه به منظور اجرای تعمیرات اساسی دو واحد 3 و 5 در زمستان سال جاری صورت گرفته است. همچنین در بخش توسعه، پروژه‌های سیکل ترکیبی، خنک‌کاری تبریدی هوای ورودی به کمپرسور و VIGV+ در دست اقدام هستند. اجرای پروژه سیکل ترکیبی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محورهای توسعه نیروگاه خلیج فارس مطرح است که می‌تواند منجر به افزایش راندمان، کاهش مصرف سوخت و بهبود شاخص‌های اقتصادی تولید برق شود.
نگاه هیأت‌مدیره و مدیریت نیروگاه، نگاهی آینده‌محور است و پروژه‌هایی مانند توسعه سیکل ترکیبی در همین چارچوب تعریف می‌شوند؛ پروژه‌هایی که می‌توانند جایگاه نیروگاه خلیج فارس را به‌عنوان یکی از بازیگران کلیدی تأمین انرژی در جنوب کشور تثبیت و تقویت کنند.
می‌دانیم که صنعت برق و انرژی در ایران نیازمند نوسازی و توسعه است، شما در شرکت چه طرح‌هایی برای توسعه‌ی فعالیت دارید؟
در اواسط دهه 80 و دهه 90 شمسی با توجه به سیاست‌گذاری‌های انجام‌شده به منظور ثابت نگه داشتن قیمت عرضه برق متاسفانه اکثرسرمایه‌گذاران رغبت گام نهادن در عرصه احداث نیروگاه را در کشور نداشته و سرمایه‌گذاری بیشتر در صنایع فولادی و پتروشیمی در کشور انجام شده و با توجه به اینکه صنعت رشد بالایی داشته است، مصرف برق نیز به همان اندازه رشد بالایی داشته تا جایی که در سال‌های اخیر با ناترازی جدی برق مواجه گردیدیم و برون‌رفت از این معضل نیازمند نگاه عمیق و ریشه‌ای در سیاست‌گذاری می‌باشد. در سال‌های اخیر با توجه به سیاست‌گذاری و بازنگری در نرخ برق و تنوع‌بخشی به سبد تولید برق برخی سرمایه‌گذاران رغبت حضور در عرصه تولید برق را پیدا کرده و این موضوع شامل حال این شرکت نیز می‌گردد و این شرکت در سه بخش سیکل ترکیبی، خنک‌کاری تبریدی هوای ورودی به کمپرسور و +VIGV پروژه‌های افزایش ظرفیت به منظور توسعه تولید برق در نیروگاه خلیج فارس را در دست اقدام دارد و همانطور که عنوان شد اقدامات اولیه طرح‌های مذکور در این شرکت در حال انجام می‌باشد. علی‌ای‌حال با نگاه به سیاست‌های تشویقی وزارت نیرو در خصوص فروش برق آزاد، انجام پروژه‌های توسعه‌ای از نظر اقتصادی قابل‌تأمل است.
چه فرصت‌هایی برای سرمایه‌گذاری در طرح‌های شرکت شما وجود دارد؟
از نظر فرصت‌های سرمایه‌گذاری در شرکت تولید نیروی برق خلیج فارس می‌توان به بزرگترین پروژه در دست اقدام این شرکت نگاه ویژه‌ای داشت. با توجه به موضوعات اشاره‌شده در پاسخ به سوال قبلی و سیاست‌گذاری‌های قیمت برق آزاد، سرمایه‌گذاری در پروژه احداث سیکل ترکیبی نیروگاه خلیج فارس از مزیت‌های کلانی برخوردار است و سرمایه‌گذارانی که قصد گام نهادن در پروژه‌های توسعه‌ای صنعت برق دارند، قابلیت مذاکره و سرمایه‌گذاری در این ابرپروژه در شرکت تولید نیروی برق خلیج فارس برای آن‌ها میسر شده است.
با توجه به شرایط خاص اقلیمی استان هرمزگان، چه چالش‌هایی در بهرهبرداری از نیروگاه وجود دارد و چه اقداماتی برای مدیریت این شرایط انجام داده‌اید؟
استان هرمزگان به دلیل شرایط خاص آب‌وهوایی، از جمله دمای بالا، رطوبت زیاد و وجود ذرات معلق در هوا، از جمله مناطق چالش‌برانگیز برای بهرهبرداری از نیروگاه‌های گازی محسوب می‌شود. این شرایط می‌تواند بر عملکرد تجهیزات، به‌ویژه توربین‌ها و سیستم‌های خنک‌کاری، تأثیرگذار باشد. در این راستا، ما با اجرای برنامه‌های دقیق نگهداری و تعمیرات، استفاده از فیلترهای پیشرفته، پایش مستمر شرایط محیطی و به‌کارگیری راهکارهای نوین در حوزه خنک‌کاری، تلاش کرده‌ایم اثرات این عوامل را به حداقل برسانیم. همچنین پروژه‌هایی نظیر خنک‌کاری تبریدی هوای ورودی به کمپرسور نیز دقیقاً در همین راستا تعریف شده‌اند تا راندمان تولید در شرایط اقلیمی سخت حفظ و حتی ارتقا یابد.
نقش نیروی انسانی متخصص در عملکرد این نیروگاه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
بدون تردید، مهم‌ترین سرمایه هر مجموعه صنعتی، نیروی انسانی آن است. در نیروگاه خلیج فارس نیز ما از حضور نیروهای متخصص، متعهد و با تجربه بهره‌مند هستیم که در شرایط مختلف، به‌ویژه در ایام اوج مصرف یا شرایط خاص کشور، با روحیه جهادی در صحنه حضور دارند. آموزش مستمر، ارتقای مهارت‌های فنی و ایجاد انگیزه در میان کارکنان از جمله اولویت‌های ماست. ما معتقدیم که توسعه پایدار صنعت برق بدون تکیه بر سرمایه انسانی توانمند امکان‌پذیر نیست.
در حوزه استفاده از فناوری‌های نوین و بومی‌سازی تجهیزات چه اقداماتی انجام شده است؟
در سال‌های اخیر، توجه ویژه‌ای به استفاده از توان داخلی و بومی‌سازی تجهیزات در صنعت برق صورت گرفته و ما نیز در این مسیر گام‌های موثری برداشته‌ایم. بسیاری از قطعات مصرفی و حتی برخی تجهیزات حساس که پیش‌تر از خارج کشور تأمین می‌شدند، امروز با همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی تولید یا بازسازی می‌شوند. این موضوع علاوه بر کاهش وابستگی، موجب کاهش هزینه‌ها و افزایش سرعت تامین قطعات نیز شده است. همچنین استفاده از سیستم‌های پایش هوشمند و تحلیل داده‌ها در فرآیند بهرهبرداری، از دیگر اقدامات ما در حوزه فناوری به شمار می‌رود.
چه برنامه‌هایی برای افزایش بهره‌وری و کاهش مصرف سوخت در نیروگاه در نظر گرفته‌اید؟
افزایش بهره‌وری و کاهش مصرف سوخت، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های ما در مدیریت نیروگاه است. در این راستا، اجرای پروژه سیکل ترکیبی نقش کلیدی دارد؛ چرا که با استفاده از حرارت خروجی توربینهای گازی، امکان تولید برق بیشتر بدون مصرف سوخت اضافی فراهم می‌شود. علاوه بر آن، پروژه‌هایی نظیر بهینه‌سازی عملکرد واحدها، ارتقای سیستم‌های کنترلی و اجرای طرح‌های خنک‌کاری پیشرفته نیز در دستور کار قرار دارد که همگی در راستای افزایش راندمان و کاهش هزینه‌های تولید هستند.
با توجه به رشد مصرف برق در کشور، آینده صنعت برق را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
صنعت برق کشور در حال حاضر با چالش‌ها و در عین حال فرصت‌های مهمی مواجه است. از یک سو رشد مصرف برق، به‌ویژه در بخش صنعت و خانگی، نیازمند توسعه سریع زیرساخت‌های تولید است و از سوی دیگر، این شرایط فرصت مناسبی برای جذب سرمایه‌گذاری و ورود فناوری‌های نوین فراهم کرده است. به نظر می‌رسد آینده این صنعت به سمت تنوع‌بخشی به منابع تولید، افزایش سهم انرژی‌های نو و بهبود بهره‌وری حرکت خواهد کرد. در این میان، نقش نیروگاه‌های بزرگ و پایدار همچون نیروگاه خلیج فارس، همچنان حیاتی و تعیین‌کننده خواهد بود.
لینک کوتاه خبر
دیگر خبرها
دیگر خبرها
