به گزارش روابط عمومی تدکو، نشست کمیته انرژی شرکت مدیریت توسعه انرژی تأمین (تدکو) با حضور مدیرعامل، مشاوران عالی و جمعی از مدیران و کارشناسان ارشد حوزه انرژی کشور برگزار شد و در آن، مهمترین راهکارهای ارتقای بهرهوری انرژی، مدیریت کربن و توسعه فرصتهای ارزشآفرینی در صنایع زیرمجموعه مورد بررسی قرار گرفت.
در این نشست، دکتر بهمن صالحی جاوید مدیرعامل تدکو به همراه علی شمس اردکانی و مهندس کفشکنان، مشاوران عالی مدیرعامل و همچنین محمد ساتکین مشاور وزیر نیرو، معاون سابق وزیر نیرو و رئیس پیشین ساتبا و برات قبادیان معاون سابق وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس هیئتمدیره سازمان بهینهسازی مصرف سوخت محمد مهدی مرتضوی رییس مرکز ارتباط با صنعت پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران و گروهی از پژوهشگران شرکت کربن شهرکرد حضور داشتند.
در جریان این جلسه، اعضای کمیته انرژی تدکو با تأکید بر اهمیت راهبردی مدیریت انرژی در صنایع، بر ضرورت استفاده از ظرفیتهای فناورانه برای ارتقای بهرهوری، کاهش اتلاف انرژی و تبدیل چالشهای زیستمحیطی به فرصتهای اقتصادی تأکید کردند. همچنین توسعه زیرساختهای نوین در حوزه مدیریت کربن، بازیافت گازهای صنعتی و بهرهبرداری از ظرفیتهای موجود در نیروگاهها و صنایع وابسته، از جمله محورهای اصلی مورد بحث در این نشست بود.
تبدیل تهدید آلودگی به فرصت اقتصادی؛ از بازیافت CO₂ تا تولید محصولات دارویی
برات قبادیان، معاون سابق وزارت صنعت، معدن و تجارت و رئیس هیئتمدیره سازمان بهینهسازی مصرف سوخت، با اشاره به تجربههای بینالمللی در حوزه بازیافت آلایندههای نیروگاهی، به نمونهای از یک نیروگاه زغالسنگ در سرزمینهای اشغالی اشاره کرد و گفت: این نیروگاه که حدود سال ۲۰۰۹ به بهرهبرداری کامل رسید، با هدف کاهش آلودگی، دود خروجی خود را به یک سامانه پرورش ریزجلبک هدایت کرده بود.
وی افزود: «در این پروژه، حدود ۱۰ هکتار استخر برای کشت ریزجلبک ایجاد شده بود و از طریق جذب دیاکسیدکربن خروجی نیروگاه، انواع محصولات با ارزش افزوده بالا تولید میشد. تنها در سال نخست بهرهبرداری، حدود ۲۰ نوع محصول از جمله ترکیبات دارویی مانند امگا ۳، ۶، ۹ و ۱۲ از این ریزجلبکها استخراج شد و ارزش اقتصادی قابل توجهی ایجاد کرد.»
قبادیان با تأکید بر اهمیت جنبههای مهندسی این فناوری، خاطرنشان کرد: «یکی از چالشهای مهم در این حوزه، فرآیند جداسازی و بازیافت ریزجلبکها از آب است. استفاده از سانتریفیوژها بسیار انرژیبر است، فیلترها بهسرعت مسدود میشوند و استفاده از مواد منعقدکننده نیز موجب از بین رفتن قابلیت بازیافت آب میشود. این موضوع نشان میدهد که توسعه این فناوری علاوه بر مزایای زیستمحیطی، پیچیدگیهای فنی قابل توجهی نیز دارد.»
وی با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی این حوزه تصریح کرد: «برآوردها نشان میداد که تنها از محل محصولات حاصل از ۱۰ هکتار کشت ریزجلبک، ارزشی در حدود ۱.۳ میلیارد دلار قابل تحقق بوده است. این موضوع نشان میدهد که بازیافت آلایندههای نیروگاهی، در صورت اتصال به زنجیره تولید محصولات با ارزش افزوده بالا، میتواند توجیه اقتصادی قابل توجهی داشته باشد.»
رئیس هیئتمدیره سازمان بهینهسازی مصرف سوخت همچنین با اشاره به تجربههای داخلی در حوزه بازیافت گازهای صنعتی و دیاکسیدکربن گفت: «از نظر فنی، اجرای پروژههای بازیافت در مقیاس نیروگاهی امکانپذیر است. به عنوان نمونه، پروژه بازیافت دیاکسیدکربن در پتروشیمی کرمانشاه با ظرفیت ۵.۵ تن در ساعت اجرا شده و پروژههای جدیدی با ظرفیت بالاتر، از جمله ۱۱.۵ تن در ساعت، نیز در دست اجرا قرار دارد.»
وی در عین حال، محدودیت اصلی توسعه این پروژهها را نه در حوزه فناوری، بلکه در حوزه بازار مصرف دانست و افزود: «از نظر فنی، امکان بازیافت حجم بالایی از دیاکسیدکربن وجود دارد، اما ظرفیت بازار مصرف، بهویژه در صنایعی مانند تولید نوشابههای گازدار که از مصرفکنندگان اصلی این گاز هستند، محدود است. بنابراین توسعه این پروژهها باید متناسب با ظرفیت واقعی بازار و زنجیره مصرف برنامهریزی شود.»
بررسی ظرفیتهای موجود در صنایع زیرمجموعه برای اجرای پروژههای بهینهسازی مصرف انرژی، ایجاد ارزش افزوده از محل بازیافت آلایندهها و طراحی مدلهای نوین همکاری با شرکتهای فناور و دانشبنیان، از دیگر موضوعاتی بود که در این جلسه مورد توجه قرار گرفت. حاضران همچنین بر لزوم اتخاذ رویکردی یکپارچه و آیندهنگر در مدیریت انرژی، متناسب با تحولات جهانی و الزامات زیستمحیطی، تأکید کردند.
در این نشست، اعضای کمیته انرژی تدکو با اشاره به روندهای جهانی در حوزه انرژی و محیط زیست، بر ضرورت برنامهریزی هدفمند برای ارتقای جایگاه این مجموعه در حوزه مدیریت انرژی و توسعه پروژههای نوآورانه تأکید کردند. همچنین بر نقش راهبردی این کمیته در سیاستگذاری، هدایت و پشتیبانی از طرحهای کلان انرژی در مجموعه تدکو تأکید شد.
تدکو باید به محور مدیریت و ارزشآفرینی کربن در کل صنایع تبدیل شود
محمد ساتکین، مشاور وزارت نیرو، معاون سابق وزیر نیرو و رئیس پیشین ساتبا، با تأکید بر ضرورت نگاه راهبردی به مدیریت کربن در صنایع زیرمجموعه هلدینگ، بر لزوم ایجاد یک ساختار یکپارچه برای ارزشآفرینی از دیاکسیدکربن در سطح کلان تأکید کرد.
وی با اشاره به ظرفیت گسترده صنایع زیرمجموعه، از جمله نیروگاهها، صنایع معدنی، سیمان و پتروشیمی، اظهار داشت: «نباید نگاه خود را صرفاً به نیروگاه محدود کنیم. ما با مجموعهای از حدود ۶۰ شرکت صنعتی مواجه هستیم که همگی دارای خروجی گازهای صنعتی و دیاکسیدکربن هستند. اگر این موضوع را در مقیاس کلان ببینیم، بازار مدیریت و بازیافت کربن بسیار بزرگتر از آن چیزی است که صرفاً در چارچوب یک نیروگاه یا یک فناوری خاص تعریف شود.»
ساتکین با تأکید بر ضرورت ایجاد یک ساختار تخصصی در این حوزه افزود: «لازم است در مجموعه تدکو یک زیرساخت مشخص برای مدیریت و ارزشآفرینی کربن ایجاد شود؛ چه در قالب یک دپارتمان تخصصی و چه بهصورت یک ساختار مستقل. این مجموعه میتواند بهعنوان مغز متفکر مدیریت کربن در کل صنایع زیرمجموعه عمل کند و با نگاه یکپارچه، فرصتهای اقتصادی این حوزه را شناسایی و فعال کند.»
وی همچنین با اشاره به مدلهای نوین همکاری صنعتی، بر ضرورت تغییر رویکرد از پیمانکاری سنتی به مشارکتهای راهبردی تأکید کرد و گفت: «در مدلهای جدید، به جای پرداخت هزینه به پیمانکاران، میتوان از طریق تشکیل شرکتهای مشترک (SPV) با شرکتهای دارای فناوری، وارد همکاری شد. در این مدل، سهم مجموعه میتواند شامل تأمین گاز دیاکسیدکربن، زمین و زیرساخت باشد و طرف مقابل نیز طراحی، اجرا و بهرهبرداری را بر عهده بگیرد. این رویکرد موجب ایجاد ارزش افزوده مشترک و درآمد پایدار برای طرفین خواهد شد.»
مشاور وزیر نیرو با اشاره به فرصتهای اقتصادی گسترده در این حوزه تصریح کرد: «مدیریت کربن میتواند به یک کسبوکار بزرگ تبدیل شود. بهعنوان مثال، دیاکسیدکربن تولیدی میتواند در صنایع مختلف از جمله پتروشیمی، صنایع غذایی و سایر بخشهای صنعتی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین با توجه به روندهای جهانی، صادرات محصولاتی مانند سیمان و محصولات پتروشیمی در آینده با مالیاتهای سنگین کربنی مواجه خواهد شد و عدم مدیریت کربن میتواند رقابتپذیری این صنایع را کاهش دهد.»
وی افزود: «در مقابل، اگر بتوانیم دیاکسیدکربن تولیدی را جمعآوری و مدیریت کنیم، نهتنها از هزینههای آتی جلوگیری خواهد شد، بلکه امکان ایجاد بازارهای جدید و درآمدزایی نیز فراهم میشود. حتی در حوزه نفت نیز میتوان از دیاکسیدکربن برای تزریق به مخازن و افزایش ضریب بازیافت استفاده کرد که این خود یک بازار بزرگ و راهبردی محسوب میشود.»
ساتکین در پایان با تأکید بر نقش راهبردی تدکو در این حوزه خاطرنشان کرد: «اگر تدکو بهعنوان محور مدیریت انرژی در این مجموعه تعریف شده است، باید فراتر از نگاه محدود به نیروگاهها عمل کند و با ایجاد زیرساختهای لازم، به بازیگر اصلی مدیریت و ارزشآفرینی کربن در کل زنجیره صنعتی تبدیل شود. این حوزه یکی از مهمترین فرصتهای اقتصادی و راهبردی پیش روی صنایع کشور است.»
لینک کوتاه خبر
دیگر خبرها
